| -
Chúng ta đã từng biết đến nhiều bài báo, nhiều lời đồn đại và cả những kết quả nghiên cứu về việc Ngày Tận thế sẽ xảy ra trong năm nay, và cụ thể theo lịch của người Maya là ngày 21/12/2012.
Tuy nhiên, cách đây ít lâu, kênh thông tin khoa học uy tín thế giới Discovery đã công bố nghiên cứu của một nhà khoa học có tên Gerardo Aldana đến từ Đại học California (Mỹ) cho rằng sự thực sẽ không diễn ra như vậy. Dưới đây là những luận điểm của ông Aldana.
Người Maya chưa bao giờ dự đoán Ngày tận thế
Nền văn minh Maya đã tồn tại từ rất lâu đời và trong một thời gian dài, khoảng vài nghìn năm trước Công nguyên, ở khu vực Trung Mỹ, tại vị trí địa lý của miền nam Mexico, Guatemala, Belize, El Salvador và một phần của Honduras ngày nay.
Các nhà nghiên cứu nền văn hóa cố xưa này đã tìm ra và có thể giải mã nhiều loại lịch của họ, trong đó, bộ lịch dài nhất được gọi là "Long Count". Bộ lịch này được người Maya sử dụng để ghi nhớ các sự kiện trong quá khứ và tương lai xa.
Các bộ lịch khác của họ thường quá đơn giản và ngắn để lưu lại các sự kiện vượt quá khoảng thời gian 52 năm. Lịch 52 năm - được gọi là " Vòng Lịch" (Calendar Round) - đã từng được sử dụng vì nó có thể bao hàm một thế hệ, hay dài gần bằng cuộc đời của một người.
Nhưng người Maya còn muốn đánh dấu những sự kiện lịch sử trước và sau rất nhiều năm hơn thế. Vì vậy, họ dùng đến Long Count.
Với sự sáng tạo và những kiến thức nổi bật, người Maya đã tạo ra lịch Long Count từ một loại lịch ngắn hơn. Long Count là bộ lịch bằng số mang tính dự đoán, không dựa trên cách tính thời gian cổ xưa.
Người Maya đã thiết lập lịch này từ năm 3114 trước Công nguyên (theo dương lịch hiện đại của chúng ta ngày nay). Nếu Long Count bắt đầu từ năm 3114 trước Công Nguyên và nó được tính toán cho tới 5126 năm sau, ngày kết thúc của bộ lịch là ngày 21/12/2012 sau Công nguyên - ngày đông chí ở Bắc bán cầu.
Từ đó, nhiều người đã cho rằng người Maya đã đoán trước được Ngày Tận thế sẽ diễn ra trong năm nay. Tuy nhiên, theo nghiên cứu của Phó giáo sư Gerardo Aldana tại Đại học California (Mỹ), đây chỉ là ngày mà bộ lịch kết thúc chứ người Maya không đưa ra một tiên đoán nào về ngày kết thúc của thế giới loài người.
Sự quy đổi giữa lịch Long Count và lịch hiện đại là không chính xác
Một vấn đề lớn của các nhà khoa học khi nghiên cứu lịch cổ đại là việc "khớp" khung thời gian của người xưa với lịch hiện đại của chúng ta. Trong trường hợp lịch Long Count, các nhà nghiên cứu đã phải dựa vào những sự kiện diễn ra trong lịch sử, những ghi chép của người Maya và lịch Gregorian chúng ta dùng hiện nay để tìm ra mối tương quan giữa 2 bộ lịch.
Để làm điều này, hầu hết các học giả nghiên cứu về nền văn minh Maya đã sử dụng một yếu tố tương quan đáng tin cậy gọi là "hằng số GMT". GMT là 3 chữ cái đầu của tên họ 3 nhà khoa học đã tính toán ra hằng số: Joseph Goodman, Juan Martinez-Hernandez và J. Eric S. Thompson.
Mặc dù GMT sử dụng nhiều bằng chứng về thiên văn học, khảo cổ và lịch sử để khớp giữa Long Count với lịch hiện đại nhưng nhà nghiên cứu Aldana đã nghi ngờ về tính chính xác của một số bằng chứng thiên văn học được nhắc đến trên các hiện vật và văn bản cổ của người Maya.
Một trong những sự kiện quan trọng được ông Aldana đưa ra làm ví dụ là ngày diễn ra một trận chiến ở Dos Pilas (một phần của vương quốc Maya cổ đại, nay thuộc Guatemala). Vị lãnh chúa Balaj Chan K'awiil đã chọn ngày này vì có sự xuất hiện của Chak Ek' - từ thường được dùng để chỉ sao Kim. Tuy nhiên, theo nghiên cứu của ông Aldana thì thời điểm đó là không phải chu kỳ của sao Kim.
Ngoài ra, trong cuốn sách mới của mình có tên "Lịch và năm II:. Thiên văn học và thời gian trong thế giới cổ đại và thời trung cổ" (Calendars and Years II: Astronomy and Time in the Ancient and Medieval World), ông Aldana cũng tìm thấy một số điểm không hợp lý khác về thời gian và sự kiện.
Người Maya từ xa xưa đã có những kiến thức uyên thâm về thiên văn học. Họ đã lập được bản đồ sao, ghi nhận các giai đoạn của mặt trăng, nhật thực, sự xuất hiện của sao băng và thậm chí theo dõi sự chuyển động của sao Kim. Trong thực tế, chu kỳ của sao Kim còn là một loại lịch quan trọng đối với người Maya. Do đó, sẽ là thiếu cơ sở khi cho rằng họ nhầm lẫn một sự kiện sao băng nào đó với việc sao Kim xuất hiện.
Những điều trên có nghĩa là cần xem xét lại độ chính xác của việc quy đổi 2 khung thời gian. Từ đó, ông Aldana đã cho rằng hằng số quy đổi GMT có thể không đáng tin cậy, thậm chí nói rõ rằng ít nhất là có sự chênh lệch khoảng 60 ngày. Ông cũng không phải người đầu tiên phải làm đặt ra vấn đề này.
Như vậy, những lời đồn đại và cả những nghiên cứu khoa học dựa trên bộ lịch Long Count của người Maya cho rằng 21/12/2012 là ngày thế giới loài người bị hủy diệt có thể hoàn toàn không chính xác.
Hoàng Anh - Discovery |
